

Siede amare ławenca – to nowa galeria, w której publikujemy audio-wywiady i wideo-wywiady z najciekawszymi romskim działaczkami, działaczami, naukowczyniami i naukowcami. Rozmawiamy o współczesnej sytuacji polskich Romów i Romek, najbardziej palących problemach tej społeczności, wyzwaniach, sukcesach, politykach wdrażanych przez państwo, oczekiwanych zmianach społeczno-kulturalnych.
Romki o Romach w badaniach i nauce. Michał Garapich rozmawia z Elżbietą Mirgą-Wójtowicz i Moniką Szewczyk
„SIDE ŁAWARE AMENCA – Mówiąc własnym głosem”: wideo-wywiad Michała P. Garapicha rozmawia z Moniką Szewczyk i Elżbietą Mirgą-Wójtowicz. Profesor Michał P. Garapich z London Metropolitan University rozmawia z Moniką Szewczyk, badaczką, działaczką, edukatorką, doktorantką na Uniwersytecie Jagiellońskim i dr Elżbietą Mirgą-Wójtowicz, animatorką kultury, politolożką i badaczką na temat najważniejszych kwestii współczesności Romów. Wywiad zrealizowany w 2025 r. dla Fundacji Dom Kultury dla E-drom.pl – Portalu Kultury Romów.
Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.
Monika Szewczyk i Elżbieta Mirga-Wójtowicz – badaczki, działaczki, edukatorki rozmawiają z profesorem Michałem P. Garapichem (London Metropolitan University)

Professor Michał P. Garapich
School of Social Sciences and Professions
Centre for Global Diversities and Inequalities
London Metropolitan University
166-220 Holloway Road, London, N7 8DB
New publications:
Soborski, R., Garapich, M. P., & Jochymek, A. (2025). National populists of Christian Europe, unite! Exploring civilizationist alliances in the British far right. Ethnic and Racial Studies, 1–19. https://doi.org/10.1080/01419870.2025.2554752
Soborski, R., Garapich, M. and Jochymek, A. (2025), Home-Making Through Deathscapes or How to Circumvent the Contradictions of Nationalism: The Case of Polish Far-Right Activists in Britain. Nations and Nationalism. https://doi.org/10.1111/nana.13112
Garapich, M. P., Jochymek, A., & Soborski, R. (2024). Immigrants in the Transnational Far Right: Integration through Racisms and Negotiating White Supremacy in a Migratory Context. International Migration Review, 58(4), 2012-2039. https://doi.org/10.1177/01979183241277541
Michal Garapich – London Metropolitan University
London Metropolitan University is a limited company registered in England and Wales with registered number 974438 and VAT registered number GB 447 2190 51. Our registered office is at 166-220 Holloway Road, London N7 8DB. London Metropolitan University is an exempt charity under the Charities Act 2011. Its registration number with HMRC is X688.
Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.
Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.
Elżbieta Mirga-Wójtowicz rozmawia z Karoliną Kwiatkowską na temat: Kim jest współczesna kobieta romska?

Karolina Kwiatkowska
Dyrektor ds. komunikacji i współpracy, sekretarz CRR, działa na rzecz społeczności romskiej od ponad 20 lat. Kulturoznawca, dziennikarka. Trener antydyskryminacyjny. Absolwentka Uniwersytetu w Białymstoku. Prowadzi rzecznictwo społeczne, polityczne, prawne, wdraża rozwiązania w sferze edukacji i dialogu międzykulturowego. Jest konsultantką dla administracji państwowej, samorządów oraz organizacji międzynarodowych. Prowadziła konsultacje do prac nad ustawą o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym; była w zespole ds. Romów przy MSWiA. Prowadziła rekomendacje na potrzeby Komisji Wspólnej ds. Mniejszości Narodowych i Etnicznych; oraz Programów Unijnych skierowanych do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Konsultowała Prace nad Ustawą dotyczącej uchwalenia 2 sierpnia jako Dniem Pamięci o Zagładzie Romów.
Była ekspertką ds. edukacji i rzeczniczką prasową European Roma and Travelers Forum afiliowanej przy Radzie Europy. Współautorka wielu badań dot. funkcjonowania dzieci romskich w polskim systemie edukacji i Romów na rynku pracy. Współtwórca programu edukacyjnego dla podniesienia kompetencji dla Asystentów Edukacji Romskiej. Ekspert edukacyjny w International Romani Union (Światowa Organizacja Romów).
Źródło: https://www.romowie.org/prowadzcy
Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.
Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.
Monika Szewczyk rozmawia z Sarą Czureja-Łakatosz

Monika Szewczyk rozmawia z Sarą Czureja-Łakatosz — wirtuozką cymbałów węgierskich oraz wokalistką. To wybitna artystka, uznawana za jedyną taką w Europie, a także jedną z najbardziej niezwykłych wykonawczyń tego instrumentu na świecie. Dorastała w rodzinie romskich muzyków i skrzypków, a romska tradycja muzyczna stanowi fundament jej twórczości. Łączy mistrzostwo techniczne z żywym przekazem tradycji, nieustannie rozwijając swój język artystyczny. Rozmowa o muzyce jako dziedzictwie, tożsamości i drodze twórczej — opowiedziana własnym głosem artystki.
Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.
Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.
Monika Szewczyk rozmawia z Sonią Styrkacz

Monika Szewczyk rozmawia z Sonią Styrkacz — psycholożką, badaczką i edukatorką, doktorantką socjologii na Uniwersytecie Warszawskim oraz pedagogiki na Uniwersytecie Śląskim. Sonia Styrkacz pracuje w obszarze zdrowia psychicznego i praw człowieka, łącząc praktykę kliniczną z działalnością społeczną i badawczą.
Wywodząc się ze społeczności romskiej, skutecznie wspiera osoby romskie w obszarze psychologii klinicznej i społecznej, ponieważ zna system wartości, język oraz normy kulturowe tej społeczności. To rozmowa o odpowiedzialnej praktyce, zaufaniu oraz znaczeniu kompetencji kulturowych w pracy psychologicznej.
Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.
Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.
Monika Szewczyk rozmawia z Arkadiuszem Golą
Monika Szewczyk rozmawia z Arkadiuszem Golą — śląsko-polskim fotografem — o fotografii jako relacji, uważności i długim procesie bycia z ludźmi.
Punktem odniesienia jest wystawa „Inni, nie obcy” — cykl zdjęć i fotograficznych opowieści, w których Romowie stają się bohaterami historii o romskiej społeczności mieszkającej na Górnym Śląsku. To rozmowa o odpowiedzialności fotografa, budowaniu zaufania i oddawaniu głosu osobom fotografowanym, bez egzotycyzowania i uproszczeń.
Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.
Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.
Fot. Arkadiusz Gola
Elżbieta Mirga-Wójtowicz rozmawia ze Stanisławą Mirgą

Elżbieta Mirga-Wójtowicz rozmawia ze Stanisławą Mirgą — działaczką społeczną i kulturalną pochodzenia romskiego z Czarnej Góry w Małopolsce, znaną z wieloletniego zaangażowania w lokalne inicjatywy na rzecz zachowania dziedzictwa i wzmacniania tożsamości romskiej.
Stanisława Mirga w swoim domu rodzinnym w Czarnej Górze prowadziła przedszkole środowiskowe dla dzieci romskich. Rozmowa dotyczy codziennej pracy z dziećmi, znaczenia wczesnej edukacji oraz roli oddolnych działań w budowaniu szans edukacyjnych i poczucia tożsamości najmłodszych.
Podcast realizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.
Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.











