Wpłać 23 zł na działalność FDK

„SIDE AMARE ŁAWENCA – Mówiąc własnym głosem”


Grafika: Aleksandra Głowacka

Siede amare ławenca – to nowa galeria, w której publikujemy audio-wywiady i wideo-wywiady z najciekawszymi romskim działaczkami, działaczami, naukowczyniami i naukowcami. Rozmawiamy o współczesnej sytuacji polskich Romów i Romek, najbardziej palących problemach tej społeczności, wyzwaniach, sukcesach, politykach wdrażanych przez państwo, oczekiwanych zmianach społeczno-kulturalnych. 


Romki o Romach w badaniach i nauce. Michał Garapich rozmawia z Elżbietą Mirgą-Wójtowicz i Moniką Szewczyk

„SIDE ŁAWARE AMENCA – Mówiąc własnym głosem”: wideo-wywiad Michała P. Garapicha rozmawia z Moniką Szewczyk i Elżbietą Mirgą-Wójtowicz. Profesor Michał P. Garapich z London Metropolitan University rozmawia z Moniką Szewczyk, badaczką, działaczką, edukatorką, doktorantką na Uniwersytecie Jagiellońskim i dr Elżbietą Mirgą-Wójtowicz, animatorką kultury, politolożką i badaczką na temat najważniejszych kwestii współczesności Romów. Wywiad zrealizowany w 2025 r. dla Fundacji Dom Kultury dla E-drom.pl – Portalu Kultury Romów.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.


Monika Szewczyk i Elżbieta Mirga-Wójtowicz – badaczki, działaczki, edukatorki rozmawiają z profesorem Michałem P. Garapichem (London Metropolitan University)

Michał P. Garapich, fot. Anna Jochymek

Professor Michał P. Garapich

School of Social Sciences and Professions

Centre for Global Diversities and Inequalities

London Metropolitan University

166-220 Holloway Road, London, N7 8DB

New publications:

Soborski, R., Garapich, M. P., & Jochymek, A. (2025). National populists of Christian Europe, unite! Exploring civilizationist alliances in the British far right. Ethnic and Racial Studies, 1–19. https://doi.org/10.1080/01419870.2025.2554752

Soborski, R., Garapich, M. and Jochymek, A. (2025), Home-Making Through Deathscapes or How to Circumvent the Contradictions of Nationalism: The Case of Polish Far-Right Activists in Britain. Nations and Nationalismhttps://doi.org/10.1111/nana.13112

Garapich, M. P., Jochymek, A., & Soborski, R. (2024). Immigrants in the Transnational Far Right: Integration through Racisms and Negotiating White Supremacy in a Migratory Context. International Migration Review58(4), 2012-2039. https://doi.org/10.1177/01979183241277541 

Michal Garapich – London Metropolitan University

London Metropolitan University is a limited company registered in England and Wales with registered number 974438 and VAT registered number GB 447 2190 51. Our registered office is at 166-220 Holloway Road, London N7 8DB. London Metropolitan University is an exempt charity under the Charities Act 2011. Its registration number with HMRC is X688.


Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.


Elżbieta Mirga-Wójtowicz rozmawia z Karoliną Kwiatkowską na temat: Kim jest współczesna kobieta romska?

Karolina Kwiatkowska, fot. Paweł Wrzecion/AKPA

Karolina Kwiatkowska

Dyrektor ds. komunikacji i współpracy, sekretarz CRR, działa na rzecz społeczności romskiej od ponad 20 lat. Kulturoznawca, dziennikarka. Trener antydyskryminacyjny. Absolwentka Uniwersytetu w Białymstoku. Prowadzi rzecznictwo społeczne, polityczne, prawne, wdraża rozwiązania w sferze edukacji i dialogu międzykulturowego. Jest konsultantką dla administracji państwowej, samorządów oraz organizacji międzynarodowych. Prowadziła konsultacje do prac nad ustawą o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym; była w zespole ds. Romów przy MSWiA. Prowadziła rekomendacje na potrzeby Komisji Wspólnej ds. Mniejszości Narodowych i Etnicznych; oraz Programów Unijnych skierowanych do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Konsultowała Prace nad Ustawą dotyczącej uchwalenia 2 sierpnia jako Dniem Pamięci o Zagładzie Romów.

Była ekspertką ds. edukacji i rzeczniczką prasową European Roma and Travelers Forum afiliowanej przy Radzie Europy. Współautorka wielu badań dot. funkcjonowania dzieci romskich w polskim systemie edukacji i Romów na rynku pracy. Współtwórca programu edukacyjnego dla podniesienia kompetencji dla Asystentów Edukacji Romskiej. Ekspert edukacyjny w International Romani Union (Światowa Organizacja Romów).

Źródło: https://www.romowie.org/prowadzcy


Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.


Monika Szewczyk rozmawia z Sarą Czureja-Łakatosz
Sara Ciureja-Łakatosz, fot. archiwum prywatne artystki

Monika Szewczyk rozmawia z Sarą Czureja-Łakatosz — wirtuozką cymbałów węgierskich oraz wokalistką. To wybitna artystka, uznawana za jedyną taką w Europie, a także jedną z najbardziej niezwykłych wykonawczyń tego instrumentu na świecie. Dorastała w rodzinie romskich muzyków i skrzypków, a romska tradycja muzyczna stanowi fundament jej twórczości. Łączy mistrzostwo techniczne z żywym przekazem tradycji, nieustannie rozwijając swój język artystyczny. Rozmowa o muzyce jako dziedzictwie, tożsamości i drodze twórczej — opowiedziana własnym głosem artystki.


Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.


Monika Szewczyk rozmawia z Sonią Styrkacz
Sonia Styrkacz, archiwum prywatne

Monika Szewczyk rozmawia z Sonią Styrkacz — psycholożką, badaczką i edukatorką, doktorantką socjologii na Uniwersytecie Warszawskim oraz pedagogiki na Uniwersytecie Śląskim. Sonia Styrkacz pracuje w obszarze zdrowia psychicznego i praw człowieka, łącząc praktykę kliniczną z działalnością społeczną i badawczą.

Wywodząc się ze społeczności romskiej, skutecznie wspiera osoby romskie w obszarze psychologii klinicznej i społecznej, ponieważ zna system wartości, język oraz normy kulturowe tej społeczności. To rozmowa o odpowiedzialnej praktyce, zaufaniu oraz znaczeniu kompetencji kulturowych w pracy psychologicznej.


Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.


Monika Szewczyk rozmawia z Arkadiuszem Golą

Monika Szewczyk rozmawia z Arkadiuszem Golą — śląsko-polskim fotografem — o fotografii jako relacji, uważności i długim procesie bycia z ludźmi.

Punktem odniesienia jest wystawa „Inni, nie obcy” — cykl zdjęć i fotograficznych opowieści, w których Romowie stają się bohaterami historii o romskiej społeczności mieszkającej na Górnym Śląsku. To rozmowa o odpowiedzialności fotografa, budowaniu zaufania i oddawaniu głosu osobom fotografowanym, bez egzotycyzowania i uproszczeń.


Podcast zrealizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.

Fot. Arkadiusz Gola


Elżbieta Mirga-Wójtowicz rozmawia ze Stanisławą Mirgą

Stanislawa Mirga_2012. Chad Evans Wyatt

Elżbieta Mirga-Wójtowicz rozmawia ze Stanisławą Mirgą — działaczką społeczną i kulturalną pochodzenia romskiego z Czarnej Góry w Małopolsce, znaną z wieloletniego zaangażowania w lokalne inicjatywy na rzecz zachowania dziedzictwa i wzmacniania tożsamości romskiej.

Stanisława Mirga w swoim domu rodzinnym w Czarnej Górze prowadziła przedszkole środowiskowe dla dzieci romskich. Rozmowa dotyczy codziennej pracy z dziećmi, znaczenia wczesnej edukacji oraz roli oddolnych działań w budowaniu szans edukacyjnych i poczucia tożsamości najmłodszych.

Podcast realizowany w ramach Biblioteki Żywych Głosów na E-Drom.

Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.


Projekt „E-Drom 2025 – rekonstrukcja i rozbudowa portalu” jest dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – KPO dla Kultury.